يحيى دولت آبادى
274
حيات يحيى ( فارسى )
در كار مجلس مخالف با هيئت نافذه مجلس يعنى وكلاى تندرو ضد مىباشد اين هيئت پولها گرفته خصوصيتها ديده با انجمنهاى دولتى و مجمعهاى استبدادى ارتباط حاصل نموده بستوبندها دارند خاصه كه حقوق آنها هم از مجلس نرسيده اغلب گرسنهاند و ناچار ميباشند بهر وسيله باشد تحصيل معاش كنند و بالجمله در اينوقت در مجلس سه دسته موجود است يكى همين دسته كه ذكر شد دسته دوم هيئت نافذه كه وكلاى آذربايجان و گيلان و جمعى از وكلاى تازه انتخاب شده كه برضاى هيئت نافذه انتخاب شده و با آنها همراهند رئيس مجلس هم جزو آنها است عدد ايندسته به بيست نفر نميرسد عده كمى هم بيطرف هستند و در هرحال با ملاحظه راه رفته انتظار ديدن عاقبت امر را دارند و در اين صورت معلوم است از هيئت نافذه در مجلس عمومى كارى بر ضد شاه و دربار پيشرفت ندارد و تندروان ناچارند كارها را در كميسيون مخصوص انجام بدهند و اغلب در كميسيون آنها هم خبربران مخالفين موجودند و نميتوانند آزادانه صحبت بدارند در اين صورت در واقع دست و زبان آنها بسته است . دسته مخالفين در مجلس قوت گرفته است بوجود چند نفر از تجار كه در باطن كار تجارتشان خراب بوده و به خيال اصلاح كارهاى شخصى داخل مجلس شدهاند اشخاص عمده آنها حاج محمد اسمعيل تبريزى و سيد مرتضوى و ميرزا محمود اصفهانى و حاج على حاج حبيب هستند حاج آقا محمد معين التجار بوشهرى هم بملاحظه آنكه در بنادر آلودگى زياد دارد و احتمال ميدهد تعرضى از طرف مجلس بمتصرفات او بشود در ميانه راه ميرود بلكه بآنطرف نزديكتر است تا ببيند قوت با كدام طرف خواهد بود حاج حسين آقا امين الضرب كه ظاهرا با اين دسته از تجار كار مىكند باطنا تنها مانده از يكطرف از شاه اطمينان ندارد و خود را در مخاطره ميبيند و از طرفى با آقا سيد عبد اللّه و هيئت نافذه مجلس طورى بستوبند دارد كه نميتواند جدا شود از اين جهت درمانده و حيران است ارباب جمشيد كه وكيل فارسيان است در واقعه نهم ذى القعده پول و تفنگ بمجلس و مجلسيان داده خود و ديگر فارسيان همهگونه همراهى با مليون نمودهاند ايندفعه بواسطه قتل فريدون سخت ترسيده و چون ضعف مجلس و مجلسيان را ديده